1. Communiqués de Samshoblo.fr–სამშობლო.fr ის კომუნიკეები

დღე -Jour-Day 614

2 Août 2026

En Géorgie, la société civile, dernier contre-pouvoir à l’agonie : « Je me prépare à être arrêtée à chaque instant »
Le régime a multiplié les lois pour réduire au silence toute voix critique. En deux ans, le changement est spectaculaire : 80 % des ONG ont cessé leurs activités. Harcelés, insultés, les militants sont également ciblés par des enquêtes criminelles.
Par Faustine Vincent (Tbilissi, envoyée spéciale

საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოება, უკანასკნელი საპროტესტო ძალა ნელ-ნელა ქრება: „მზად ვიქნები ყოველი მომენტისათვის დააკავონ“
რეჟიმმა გაამკაცრა კანონები, რათა ჩაძახილიყო ყველა კრიტიკული ხმა. ორ წელიწადში ცვლილება თვალსაჩინოა: 80%-მა არასამთავრობო ორგანიზაციამ შეწყვიტა საქმიანობა. აქტივისტები როგორც ძალადობაში, ასევე შეურაცხყოფაში არიან ჩართული, მათ ასევე აქვთ სისხლის სამართლის გამოძიებები.

Faustine (თბილისში, სპეციალური Le Monde ის დიდი რეპორტერი)

La façade du bâtiment, niché en plein cœur de Tbilissi, en Géorgie, est tapissée de dessins obscènes et d’insultes : « agents de l’étranger », « putes », « ennemis de la nation », « esclaves ». Les tags, en lettres rouges, témoignent de la guerre que livre le gouvernement à la société civile, aujourd’hui à l’agonie dans cette ancienne république soviétique du Caucase. Ici, les insultes visent l’association des jeunes juristes Gyla, qui défend les citoyens tabassés et emprisonnés dans le cadre des manifestations – ininterrompues depuis novembre 2024 – contre la suspension du processus d’intégration à l’Union européenne (UE). Mais toutes les ONG du pays défendant la démocratie et les droits humains subissent la même campagne de haine, d’une ampleur inédite depuis l’indépendance après la chute de l’URSS, en 1991.

შესაფერი შენობის, რომელიც თბილისის გულშია მოთავსებული, დაფარულია აღშფოთებად და შეურაცხმყოფელი წარწერებით: „საზღვარგარეთელი აგენტები“, „ბოზები“, „ეროვნების მტრები“, „მოსწავლეები“. წითელ ასოებით დაწერილი გრაფიტები აღგვნიშნავს ომს, რომელსაც მთავრობა აწარმოებს სამოქალაქო საზოგადოებაზე, რომელიც დღეს თითქმის დამუნჯებულია ამ ყოფილი სსრკ-ს კავკასიური რესპუბლიკაში. აქ შეურაცხმყოფელი წარწერები მიზნად ისახავს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციას, « გილას », რომელიც იცავს მოქალაქეებს, რომლებიც სცემეს და დააპატიმრეს აქციების ფარგლებში – რომელიც 2024 წლის ნოემბრიდან უჩერებლად მიმდინარეობს – ევროკავშირში ინტეგრაციის პროცესის შეჩერების წინააღმდეგ. თუმცა ქვეყნის ყველა არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც იცავს დემოკრატიასა და ადამიანის უფლებებს, განიცდის ერთსა და იმავე სიძულვილის კამპანიას, რომელიც ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობის შემდეგ, 1991 წლის შემდეგ გამორჩეული მასშტაბისაა.

Dernier contre-pouvoir, la société civile est devenue la cible du régime, qui multiplie les lois pour la réduire au silence. Ces attaques coïncident avec la volte-face du gouvernement après l’invasion russe de l’Ukraine, en février 2022. Le parti au pouvoir depuis 2012, Rêve géorgien, s’est détourné de l’UE, à laquelle la Géorgie est officiellement candidate depuis 2023, pour se rapprocher de Moscou, au grand désespoir de la population, à 75 % favorable à l’intégration européenne selon les sondages. Depuis, le pays s’enfonce dans l’autoritarisme.
Dernier contre-pouvoir

აზრის გამოთქმის ბოლო ცენტრია სამოქალაქო საზოგადოება, რომელიც რეჟიმის სამიზნე გახდა, რომელმაც მის ჩუმად ჩასახშობად მრავალი კანონი მიიღო. ამ თავდასხმები ემთხვევა მთავრობის პოზიტიურ ცვლილებას რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, 2022 წლის თებერვალში. 2012 წლიდან ხელისუფლებაში მყოფმა პარტიამ, ქართული ოცნებამ, ევროპასთან შეწყვიტა ურთიერთობა, რომელსაც საქართველო ოფიციალურად კანდიდატი იყო 2023 წლიდან, და მოსკოვთან ურთიერთობა დაამყაროს, რაც მოსახლეობის დიდი ნაწილის, რომლის 75%-იც სერიოზულად უჭერს მხარს ევროპულ ინტეგრაციას, დიდ იმედგაცრუებას იწვევს. მას შემდეგ ქვეყანა ავტორიტარიზმისკენ იძვრის.

En deux ans, le renversement est spectaculaire : hier l’une des plus vibrantes et solides de l’espace post-soviétique, la société civile géorgienne n’est plus que l’ombre d’elle-même. Selon une étude non publiée réalisée fin 2025 par l’ONG Social Justice Center, « 96 % des organisations font état de graves difficultés financières », « 94 % ont réduit leurs opérations, en se recentrant sur leurs fonctions essentielles, ou en cessant complètement leurs activités ».

ორი წლის განმავლობაში ცვლილება გლობალურად თვალსაჩინოა : ბოლო საწინააღმდეგო ძალას გუშინ, პოსტ-საბჭოთა სივრცის ერთ-ერთი ყველაზე ცოცხალი და მყარი საზოგადოება, ქართველი სამოქალაქო საზოგადოება, ახლა მხოლოდ საკუთარი თავის ჩრდილია. 2025 წლის ბოლოს არასამთავრობო ორგანიზაცია Social Justice Center-ის მიერ ჩატარებული გამოუქვეყნებელი კვლევის მიხედვით, „ორგანიზაციების 96% აწყდება სერიოზულ ფინანსურ სირთულეებს“, „94% შეამცირა ოპერაციები, თავიანთ ძირითად ფუნქციებზე კონცენტრირდეს, ან სრულიად შეწყვიტა საქმიანობა“.

Les grandes ONG ne sont pas épargnées. Transparency International a dû fermer ses cinq bureaux dans le pays en novembre 2025 après que son compte en banque a été gelé. « Aujourd’hui, 80 % des ONG ont disparu,affirme Eka Gigauri, directrice de l’organisation anticorruption à Tbilissi. Des activistes continuent de travailler grâce à leurs ressources personnelles, répondent à la presse ou vont manifester, mais les entités légales ont cessé leurs activités. »

დიდი არასამთავრობო ორგანიზაციებიც ვერ გადაურჩნენ. Transparency International-მა თავის ქვეყანაში ხუთი ოფისი 2025-ში ნოემბერში დახურა, მას შემდეგ რაც მისი საბანკო ანგარიში გაყინეს. „დღეს, 80% არასამთავრობო ორგანიზაციები გაქრნენ,“ აცხადებს ეკა გიგაური, კორუფციასთან ბრძოლის ორგანიზაციის დირექტორი თბილისში. აქტივისტები მაინც აგრძელებენ მუშაობას თავიანთი პირადი რესურსებით, პასუხობენ პრესას ან მიდიან აქციებზე, მაგრამ იურიდიული ერთეულები თავიანთ საქმიანობას შეწყვეტდნენ.

Giorgi Kandelaki, historien au Laboratoire de recherche sur le passé soviétique (Sovlab), fait le même constat : « La société civile est pratiquement morte. En Russie, cela a pris dix ans pour la détruire. Ici, deux ans ont suffi. Les organisations, fortes d’une expérience de trente ans, ne sont plus que des noms qui flottent en l’air, mais elles n’ont plus de bureaux, plus de projets, ni de salaires. Rien. On va peut-être poursuivre sous une autre forme, car la résistance continue, mais c’est une bataille extrêmement difficile. » Etroitement surveillés, beaucoup redoublent de prudence dans leur parole publique. « Je ne sais même pas si ces locaux ne sont pas sur écoute », confie avec inquiétude un militant, sous le couvert de l’anonymat.

გიორგი კანდელაკი, საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის (Sovlab) ისტორიკოსი, იგივე დასკვნასთან მიდის: „ცივილური საზოგადოება პრაქტიკულად მკვდარია. რუსეთში ამის განადგურება ათი წელი გაგრძელდა. აქ, მარტო ორი წელი. ორგანიზაციები, რომლებსაც 30 წლის გამოცდილება ჰქონდათ, მხოლოდ « სახელებია », რომლებიც ჰაერში დაფრინავენ, მაგრამ ოფისები აღარ აქვთ, როგორჩ გეგმები ან ხელფასები. არაფერი. შესაძლოა, სხვა ფორმით გავაგრძელოთ, რადგან წინააღმდეგობა გრძელდება, მაგრამ ეს ძალიან რთული ბრძოლაა.“ მჭიდროდ მეთვალყურეობით, ბევრი თავშეკავებით ლაპარაკობს საზოგადოებრივ სიტყვებში. „თუნდაც არ კი ვიცი, ამ ადგილებში ყურსასმენები ხომ არ არის“, აღიარებს შეწუხებული აქტივისტი, ანონიმურობის ფარგლებში.

Affaiblissement économique
Pour éliminer la société civile, la stratégie du gouvernement a consisté, dans un premier temps, à la stigmatiser, puis à l’étrangler financièrement. La loi controversée sur l’influence étrangère, adoptée en 2024, a d’abord obligé les ONG et les médias indépendants recevant plus de 20 % de leurs revenus de l’étranger à s’enregistrer comme « agents œuvrant pour les intérêts d’une puissance étrangère », sous peine de recevoir une amende annuelle de 25 000 laris (8 396 euros). Or, en Géorgie, petit pays de 3,7 millions d’habitants à l’économie fragile, toutes les ONG dépendent presque intégralement des subventions internationales, essentiellement européennes et américaines. L’immense majorité d’entre elles ont refusé de s’enregistrer comme « agents de l’étranger », dénonçant une qualification « injuste et dégradante ». Seules 385 des 3 987 organisations actives en 2026 s’y sont pliées, soit moins de 10 %, selon les chiffres officiels.

ეკონომიკური დასუსტება
სამოქალაქო საზოგადოების აღმოფხვრისთვის, მთავრობის სტრატეგია, პირველ რიგში, იყო მისი სტიგმატიზაცია ა, შემდეგ კი ფინანსურად ჩახჩობა . 2024 წელს მიღებული დაპირისპირებული კანონით უცხოელი გავლენით, პირველად დაავალდებულა არასამთავრობო ორგანიზაციები და დამოუკიდებელი მედია, რომლებიც მათი შემოსავლის 20%-ზე მეტს იღებდნენ უცხოეთიდან, რეგისტრირებულიყვნენ როგორც „უცხო ქვეყნის ინტერესებისთვის მოამსახურე აგენტები“, წინააღმდეგ შემთხვევაში ყოველწლიურად 25 000 ლარის ჯარიმის გადახდა მოსალოდნელი იყო (8 396 ევრო). თუმცა, საქართველოში, 3,7 მილიონიანი მოსახლეობის მქონე პატარა ქვეყანაში, რომლის ეკონომიკაც უთბილებსა და არასასიხარულო მდგომარეობაშია, თითქმის ყველა არასამთავრობო ორგანიზაცია სრულად დამოკიდებულია საერთაშორისო სუბსიდიებზე, ძირითადად ევროპულსა და ამერიკულზე. მათ უმრავლესობამ უარი განაცხადა „უცხოელი აგენტების“ რეგისტრაციაზე, ამას უწოდებენ „უმართებულ და დამამცირებელ“. მხოლოდ 3 987 აქტიური ორგანიზაციიდან 2026 წელს 385 ითანხმეს რეგისტრაციისთვის, რაც ოფიციალური მონაცემებით 10%-ზე ნაკლებს შეადგენს.

Le coup de grâce infligéà la société civile est intervenu en mars 2026, avec l’adoption d’une loi plaçant les financements internationaux des ONG sous le contrôle direct du gouvernement. Les donateurs étrangers doivent désormais obtenir son approbation préalable avant d’octroyer des subventions. Les autorités ont déjà refusé plusieurs projets, dont l’un était financé par l’ambassade du Royaume-Uni. Recevoir des financements étrangers sans autorisation est passible de six ans de prison.
Un amendement voté peu après a encore renforcé les restrictions, en introduisant la rétroactivité : les ONG ayant auparavant perçu des financements de l’étranger doivent demander l’autorisation du gouvernement pour les dépenser. En parallèle, les autorités géorgiennes ont ouvert des enquêtes criminelles, accusant de nombreuses ONG de
« sabotage contre l’Etat ». Leurs comptes bancaires ont été gelés.

სასიკვდილო დარტყმა სამოქალაქო საზოგადოებაზე 2026 წლის მარტში დამყარდა, როცა მიიღებუს კანონზე, რომლის მიხედვითაც არასამთავრობო ორგანიზაციების საერთაშორისო დაფინანსება პირდაპირი მთავრობის კონტროლის ქვეშ ძებნა. უცხოელი დონორები ახლა ვალდებულნი არიან წინასწარ მიიღონ მისი თანხმობა გრანტების მინიჭებამდე. ხელისუფლებამ უკვე რამდენიმე პროექტი უარყო, მათ შორის ერთი ბრიტანეთის საელჩოს დაფინანსებული იყო. უცხო დაფინანსების მიღება უთანხმობით წლიანი 6 წ პატიმრობით იისჯება.
ცოტა ხნის შემდეგ მიღებულმა შესწორებამ კიდევ უფრო გააძლიერა შეზღუდვები, ე.წ. უკუკავშირი შემოიტანა: არასამთავრობო ორგანიზაციებმა, რომლებმაც ადრე მიიღეს უცხოური დაფინანსება, მათ დანახარჯს მთავრობის თანხმობას უნდა მოათხოვონ. პარალელურად, საქართველოს ხელისუფლებამ გახსნა სისხლის სამართლის საქმეები, მრავალი არასამთავრობო ორგანიზაცია „სახელმწიფოსწინააღმდეგ შხაგვის“ ბრალდებით. მათი საბანკო ანგარიშები გაყინულია.

« On veut la démocratie »
Pour l’heure, Gyla, fondée en 1994, a réussi à ne pas mettre la clé sous la porte, mais elle a dû se réorganiser de façon drastique. « On travaille en mode d’urgence », explique Aleksandre Pataraia. Les consultations gratuites d’aide juridique ont été suspendues – l’organisation en avait assuré plus de 1,3 million ces dernières années – et les rares membres du personnel à ne pas être partis travaillent désormais bénévolement. L’ONG Civil Society Foundation, accusée elle aussi de « sabotage contre l’Etat » et dont les comptes ont été gelés, a dû licencier tout son personnel fin 2025. Elle rationne l’utilisation de l’électricité pour faire des économies, avec l’espoir que chacun puisse bientôt reprendre son poste.

« ჩვენ დემოკრატიას ვახვედრებთ »
ამჟამად, 1994 წელს დაარსებული Gyla-ს სტრუქტურა მოახერხა, რომ კარი არ დახუროს, მაგრამ მათ მკაცრი რეორგანიზაცია მოუწიათ. « ჩვენ საგანგებო რეჟიმში ვმუშაობთ », – განმარტავს ალექსანდრე პატარაია. უფასო იურიდიული დახმარების კონსულტაციები შეჩერებულია – ორგანიზაციამ ბოლო წლებში 1,3 მილიონზე მეტი კონსულტაცია უზრუნველყო – და რამდენიმე თანამშრომელი, ვინც არ წავიდა, ახლა მოხალისედ მუშაობს. სამოქალაქო საზოგადოების ფონდი, რომელსაც ასევე ედება ბრალი „სახელმწიფოს წინააღმდეგ საბილიზაციაში“ და რომლის ანგარიშებიც გაყინულია, 2025 წლის ბოლოს ყველაფერს თანამშრომელს ჩამოშორდა. მათ ელექტროენერგიის მოხმარება გააზომეს ეკონომიისთვის, იმ იმედით, რომ მალე ყოველი ადამიანი მათ საკუთარ პოზიციაზე დაბრუნდება.

Une poignée d’organisations dit parvenir à poursuivre tant bien que mal des activités grâce à la « débrouille » et au « mécanisme fluide » de certains donateurs européens et américains, sans détailler. D’autres ont fui à l’étranger, notamment en Arménie, en République tchèque ou en Estonie. « Mais s’installer à distance est extrêmement difficile. Seules les grandes ONG ont pu le faire », explique Eka Gigauri. Elle-même harcelée par le pouvoir et visée par deux enquêtes criminelles qui pourraient lui valoir jusqu’à quinze ans de prison, cette militante anticorruption a choisi de rester à Tbilissi. « Je me prépare à être arrêtée à chaque instant, explique-t-elle calmement. Ici, beaucoup de gens sacrifient leur avenir pour le pays, parce qu’on veut la démocratie, une justice indépendante, et être membre de l’UE. »

მხოლოდ რამდენიმე ორგანიზაცია აცხადებს, რომ რაღაც მაქსიმალურად ცდილობს საქმიანობის გაგრძელებას «გადაურჩე» და ზოგიერთი ევროპული და ამერიკული დონორის «გადავლის მექანიზმის» დახმარებით, დეტალურად არ გაუსვამს. სხვები კი უცხოეთში გადარდნენ, განსაკუთრებით სომხეთში, ჩეხეთში ან ესტონიაში. „მაგრამ დისტანციურად დასახლება ძალიან ძნელია. მხოლოდ დიდმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა მოახერხეს ეს“, – განმარტავს ეკა გიგაური. თავად, ვინც ხელისუფლებამ აწამა და ორი სისხლის სამართლის გამოძიების სამიზნე გახდა, რაც შეიძლება 15 წლამდე ციხეს ფარგვოს, ეს ანტისაოკუპაციო აქტივისტი არჩევა თბილსიში დარჩენას. „ყოველ წამს დაპატიმრებისთვის ვემზადები“, – ამბობს ის მშვიდად. „აქ ბევრი ადამიანი ქვეყნისთვის თავის მომავალს უშვებს, რადგან გვინდა

Qu’en sera-t-il demain ? A l’université géorgienne où il enseigne, Giorgi Burjanadze, conseiller juridique à la Civil Society Foundation, observe déjà une crise des vocations : « Plus aucun étudiant n’envisage de travailler dans la défense des droits humains, parce qu’ils savent qu’ils ne pourront pas avoir de salaire, et que cette activité est désormais criminalisée. » Ce père de deux enfants se raccroche à l’espoir que la Cour européenne des droits de l’homme, saisie par plusieurs ONG, tranche en leur faveur. « Si la crise ne dure que deux ou trois ans, on pourra recommencer », veut-il croire. Dans le cas contraire, « la prochaine étape consistera à tous nous mettre en prison ».
Faustine Vincent (Tbilissi, envoyée spéciale)

ხვალ რა იქნება? საქართველოს უნივერსიტეტში, სადაც გიორგი ბურჯანაძე ასწავლის და არის სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის იურიდიული მრჩეველი, უკვე ვლინდება კარიერაზე კრიზისი: „შესაძლებელია აღარავინ არც ერთ სტუდენტს აღარ სურს ადამიანის უფლებების დაცვაზე მუშაობა, რადგან იციან, რომ მათ არ ექნებათ ხელფასი და ეს საქმიანობა ახლა უკვე კრიმინალიზებულია.“ ეს ორი ბავშვის მამა იმედს იტოვებს, რომ ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლო, რომელსაც რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციამ მიმართა, მათ სასარგებლოდ გადაწყვეტილებას მიიღებს. „თუ კრიზისი მხოლოდ ორი თუ სამი წელი გაგრძელდება, ისევ შეგვიძლიაეს თავიდან დაიწყება“, სურს მას განუწყვეტლივ სჯერა. სხვა შემთხვევაში, „შემდგომი ნაბიჯი იქნება ყველას ციხეში ჩასმა“.

Faustine (თბილისში, სპეციალური Le Monde ის დიდი რეპორტერი)

29 Juillet 2026

En Géorgie, la société civile, dernier contre-pouvoir à l’agonie : « Je me prépare à être arrêtée à chaque instant »

Le régime a multiplié les lois pour réduire au silence toute voix critique. En deux ans, le changement est spectaculaire : 80 % des ONG ont cessé leurs activités. Harcelés, insultés, les militants sont également ciblés par des enquêtes criminelles.
Par Faustine Vincent (Tbilissi, envoyée spéciale

საქართველოში სამოქალაქო საზოგადოება, უკანასკნელი საპროტესტო ძალა ნელ-ნელა ქრება: „მზად ვიქნები ყოველი მომენტისათვის დააკავონ“
რეჟიმმა გაამკაცრა კანონები, რათა ჩაძახილიყო ყველა კრიტიკული ხმა. ორ წელიწადში ცვლილება თვალსაჩინოა: 80%-მა არასამთავრობო ორგანიზაციამ შეწყვიტა საქმიანობა. აქტივისტები როგორც ძალადობაში, ასევე შეურაცხყოფაში არიან ჩართული, მათ ასევე აქვთ სისხლის სამართლის გამოძიებები.
Faustine (თბილისში, სპეციალური Le Monde ის დიდი რეპორტერი)

La façade du bâtiment, niché en plein cœur de Tbilissi, en Géorgie, est tapissée de dessins obscènes et d’insultes : « agents de l’étranger », « putes », « ennemis de la nation », « esclaves ». Les tags, en lettres rouges, témoignent de la guerre que livre le gouvernement à la société civile, aujourd’hui à l’agonie dans cette ancienne république soviétique du Caucase. Ici, les insultes visent l’association des jeunes juristes Gyla, qui défend les citoyens tabassés et emprisonnés dans le cadre des manifestations – ininterrompues depuis novembre 2024 – contre la suspension du processus d’intégration à l’Union européenne (UE). Mais toutes les ONG du pays défendant la démocratie et les droits humains subissent la même campagne de haine, d’une ampleur inédite depuis l’indépendance après la chute de l’URSS, en 1991.
შესაფერი შენობის, რომელიც თბილისის გულშია მოთავსებული, დაფარულია აღშფოთებად და შეურაცხმყოფელი წარწერებით: „საზღვარგარეთელი აგენტები“, „ბოზები“, „ეროვნების მტრები“, „მოსწავლეები“. წითელ ასოებით დაწერილი გრაფიტები აღგვნიშნავს ომს, რომელსაც მთავრობა აწარმოებს სამოქალაქო საზოგადოებაზე, რომელიც დღეს თითქმის დამუნჯებულია ამ ყოფილი სსრკ-ს კავკასიური რესპუბლიკაში. აქ შეურაცხმყოფელი წარწერები მიზნად ისახავს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციას, « გილას », რომელიც იცავს მოქალაქეებს, რომლებიც სცემეს და დააპატიმრეს აქციების ფარგლებში – რომელიც 2024 წლის ნოემბრიდან უჩერებლად მიმდინარეობს – ევროკავშირში ინტეგრაციის პროცესის შეჩერების წინააღმდეგ. თუმცა ქვეყნის ყველა არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც იცავს დემოკრატიასა და ადამიანის უფლებებს, განიცდის ერთსა და იმავე სიძულვილის კამპანიას, რომელიც ამ ქვეყნის დამოუკიდებლობის შემდეგ, 1991 წლის შემდეგ გამორჩეული მასშტაბისაა.
Dernier contre-pouvoir, la société civile est devenue la cible du régime, qui multiplie les lois pour la réduire au silence. Ces attaques coïncident avec la volte-face du gouvernement après l’invasion russe de l’Ukraine, en février 2022. Le parti au pouvoir depuis 2012, Rêve géorgien, s’est détourné de l’UE, à laquelle la Géorgie est officiellement candidate depuis 2023, pour se rapprocher de Moscou, au grand désespoir de la population, à 75 % favorable à l’intégration européenne selon les sondages. Depuis, le pays s’enfonce dans l’autoritarisme.
Dernier contre-pouvoir
აზრის გამოთქმის ბოლო ცენტრია სამოქალაქო საზოგადოება, რომელიც რეჟიმის სამიზნე გახდა, რომელმაც მის ჩუმად ჩასახშობად მრავალი კანონი მიიღო. ამ თავდასხმები ემთხვევა მთავრობის პოზიტიურ ცვლილებას რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, 2022 წლის თებერვალში. 2012 წლიდან ხელისუფლებაში მყოფმა პარტიამ, ქართული ოცნებამ, ევროპასთან შეწყვიტა ურთიერთობა, რომელსაც საქართველო ოფიციალურად კანდიდატი იყო 2023 წლიდან, და მოსკოვთან ურთიერთობა დაამყაროს, რაც მოსახლეობის დიდი ნაწილის, რომლის 75%-იც სერიოზულად უჭერს მხარს ევროპულ ინტეგრაციას, დიდ იმედგაცრუებას იწვევს. მას შემდეგ ქვეყანა ავტორიტარიზმისკენ იძვრის.
En deux ans, le renversement est spectaculaire : hier l’une des plus vibrantes et solides de l’espace post-soviétique, la société civile géorgienne n’est plus que l’ombre d’elle-même. Selon une étude non publiée réalisée fin 2025 par l’ONG Social Justice Center, « 96 % des organisations font état de graves difficultés financières », « 94 % ont réduit leurs opérations, en se recentrant sur leurs fonctions essentielles, ou en cessant complètement leurs activités ».
ორი წლის განმავლობაში ცვლილება გლობალურად თვალსაჩინოა : ბოლო საწინააღმდეგო ძალას გუშინ, პოსტ-საბჭოთა სივრცის ერთ-ერთი ყველაზე ცოცხალი და მყარი საზოგადოება, ქართველი სამოქალაქო საზოგადოება, ახლა მხოლოდ საკუთარი თავის ჩრდილია. 2025 წლის ბოლოს არასამთავრობო ორგანიზაცია Social Justice Center-ის მიერ ჩატარებული გამოუქვეყნებელი კვლევის მიხედვით, „ორგანიზაციების 96% აწყდება სერიოზულ ფინანსურ სირთულეებს“, „94% შეამცირა ოპერაციები, თავიანთ ძირითად ფუნქციებზე კონცენტრირდეს, ან სრულიად შეწყვიტა საქმიანობა“.

Les grandes ONG ne sont pas épargnées. Transparency International a dû fermer ses cinq bureaux dans le pays en novembre 2025 après que son compte en banque a été gelé. « Aujourd’hui, 80 % des ONG ont disparu,affirme Eka Gigauri, directrice de l’organisation anticorruption à Tbilissi. Des activistes continuent de travailler grâce à leurs ressources personnelles, répondent à la presse ou vont manifester, mais les entités légales ont cessé leurs activités. »

დიდი არასამთავრობო ორგანიზაციებიც ვერ გადაურჩნენ. Transparency International-მა თავის ქვეყანაში ხუთი ოფისი 2025-ში ნოემბერში დახურა, მას შემდეგ რაც მისი საბანკო ანგარიში გაყინეს. „დღეს, 80% არასამთავრობო ორგანიზაციები გაქრნენ,“ აცხადებს ეკა გიგაური, კორუფციასთან ბრძოლის ორგანიზაციის დირექტორი თბილისში. აქტივისტები მაინც აგრძელებენ მუშაობას თავიანთი პირადი რესურსებით, პასუხობენ პრესას ან მიდიან აქციებზე, მაგრამ იურიდიული ერთეულები თავიანთ საქმიანობას შეწყვეტდნენ.
Giorgi Kandelaki, historien au Laboratoire de recherche sur le passé soviétique (Sovlab), fait le même constat : « La société civile est pratiquement morte. En Russie, cela a pris dix ans pour la détruire. Ici, deux ans ont suffi. Les organisations, fortes d’une expérience de trente ans, ne sont plus que des noms qui flottent en l’air, mais elles n’ont plus de bureaux, plus de projets, ni de salaires. Rien. On va peut-être poursuivre sous une autre forme, car la résistance continue, mais c’est une bataille extrêmement difficile. » Etroitement surveillés, beaucoup redoublent de prudence dans leur parole publique. « Je ne sais même pas si ces locaux ne sont pas sur écoute », confie avec inquiétude un militant, sous le couvert de l’anonymat.

გიორგი კანდელაკი, საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის (Sovlab) ისტორიკოსი, იგივე დასკვნასთან მიდის: „ცივილური საზოგადოება პრაქტიკულად მკვდარია. რუსეთში ამის განადგურება ათი წელი გაგრძელდა. აქ, მარტო ორი წელი. ორგანიზაციები, რომლებსაც 30 წლის გამოცდილება ჰქონდათ, მხოლოდ « სახელებია », რომლებიც ჰაერში დაფრინავენ, მაგრამ ოფისები აღარ აქვთ, როგორჩ გეგმები ან ხელფასები. არაფერი. შესაძლოა, სხვა ფორმით გავაგრძელოთ, რადგან წინააღმდეგობა გრძელდება, მაგრამ ეს ძალიან რთული ბრძოლაა.“ მჭიდროდ მეთვალყურეობით, ბევრი თავშეკავებით ლაპარაკობს საზოგადოებრივ სიტყვებში. „თუნდაც არ კი ვიცი, ამ ადგილებში ყურსასმენები ხომ არ არის“, აღიარებს შეწუხებული აქტივისტი, ანონიმურობის ფარგლებში.

Affaiblissement économique
Pour éliminer la société civile, la stratégie du gouvernement a consisté, dans un premier temps, à la stigmatiser, puis à l’étrangler financièrement. La loi controversée sur l’influence étrangère, adoptée en 2024, a d’abord obligé les ONG et les médias indépendants recevant plus de 20 % de leurs revenus de l’étranger à s’enregistrer comme « agents œuvrant pour les intérêts d’une puissance étrangère », sous peine de recevoir une amende annuelle de 25 000 laris (8 396 euros). Or, en Géorgie, petit pays de 3,7 millions d’habitants à l’économie fragile, toutes les ONG dépendent presque intégralement des subventions internationales, essentiellement européennes et américaines. L’immense majorité d’entre elles ont refusé de s’enregistrer comme « agents de l’étranger », dénonçant une qualification « injuste et dégradante ». Seules 385 des 3 987 organisations actives en 2026 s’y sont pliées, soit moins de 10 %, selon les chiffres officiels.

ეკონომიკური დასუსტება
სამოქალაქო საზოგადოების აღმოფხვრისთვის, მთავრობის სტრატეგია, პირველ რიგში, იყო მისი სტიგმატიზაცია ა, შემდეგ კი ფინანსურად ჩახჩობა . 2024 წელს მიღებული დაპირისპირებული კანონით უცხოელი გავლენით, პირველად დაავალდებულა არასამთავრობო ორგანიზაციები და დამოუკიდებელი მედია, რომლებიც მათი შემოსავლის 20%-ზე მეტს იღებდნენ უცხოეთიდან, რეგისტრირებულიყვნენ როგორც „უცხო ქვეყნის ინტერესებისთვის მოამსახურე აგენტები“, წინააღმდეგ შემთხვევაში ყოველწლიურად 25 000 ლარის ჯარიმის გადახდა მოსალოდნელი იყო (8 396 ევრო). თუმცა, საქართველოში, 3,7 მილიონიანი მოსახლეობის მქონე პატარა ქვეყანაში, რომლის ეკონომიკაც უთბილებსა და არასასიხარულო მდგომარეობაშია, თითქმის ყველა არასამთავრობო ორგანიზაცია სრულად დამოკიდებულია საერთაშორისო სუბსიდიებზე, ძირითადად ევროპულსა და ამერიკულზე. მათ უმრავლესობამ უარი განაცხადა „უცხოელი აგენტების“ რეგისტრაციაზე, ამას უწოდებენ „უმართებულ და დამამცირებელ“. მხოლოდ 3 987 აქტიური ორგანიზაციიდან 2026 წელს 385 ითანხმეს რეგისტრაციისთვის, რაც ოფიციალური მონაცემებით 10%-ზე ნაკლებს შეადგენს.

Le coup de grâce infligéà la société civile est intervenu en mars 2026, avec l’adoption d’une loi plaçant les financements internationaux des ONG sous le contrôle direct du gouvernement. Les donateurs étrangers doivent désormais obtenir son approbation préalable avant d’octroyer des subventions. Les autorités ont déjà refusé plusieurs projets, dont l’un était financé par l’ambassade du Royaume-Uni. Recevoir des financements étrangers sans autorisation est passible de six ans de prison.
Un amendement voté peu après a encore renforcé les restrictions, en introduisant la rétroactivité : les ONG ayant auparavant perçu des financements de l’étranger doivent demander l’autorisation du gouvernement pour les dépenser. En parallèle, les autorités géorgiennes ont ouvert des enquêtes criminelles, accusant de nombreuses ONG de « sabotage contre l’Etat ». Leurs comptes bancaires ont été gelés.

სასიკვდილო დარტყმა სამოქალაქო საზოგადოებაზე 2026 წლის მარტში დამყარდა, როცა მიიღებუს კანონზე, რომლის მიხედვითაც არასამთავრობო ორგანიზაციების საერთაშორისო დაფინანსება პირდაპირი მთავრობის კონტროლის ქვეშ ძებნა. უცხოელი დონორები ახლა ვალდებულნი არიან წინასწარ მიიღონ მისი თანხმობა გრანტების მინიჭებამდე. ხელისუფლებამ უკვე რამდენიმე პროექტი უარყო, მათ შორის ერთი ბრიტანეთის საელჩოს დაფინანსებული იყო. უცხო დაფინანსების მიღება უთანხმობით წლიანი 6 წ პატიმრობით იისჯება.
ცოტა ხნის შემდეგ მიღებულმა შესწორებამ კიდევ უფრო გააძლიერა შეზღუდვები, ე.წ. უკუკავშირი შემოიტანა: არასამთავრობო ორგანიზაციებმა, რომლებმაც ადრე მიიღეს უცხოური დაფინანსება, მათ დანახარჯს მთავრობის თანხმობას უნდა მოათხოვონ. პარალელურად, საქართველოს ხელისუფლებამ გახსნა სისხლის სამართლის საქმეები, მრავალი არასამთავრობო ორგანიზაცია „სახელმწიფოს
წინააღმდეგ შხაგვის“ ბრალდებით. მათი საბანკო ანგარიშები გაყინულია.

« On veut la démocratie »
Pour l’heure, Gyla, fondée en 1994, a réussi à ne pas mettre la clé sous la porte, mais elle a dû se réorganiser de façon drastique. « On travaille en mode d’urgence », explique Aleksandre Pataraia. Les consultations gratuites d’aide juridique ont été suspendues – l’organisation en avait assuré plus de 1,3 million ces dernières années – et les rares membres du personnel à ne pas être partis travaillent désormais bénévolement. L’ONG Civil Society Foundation, accusée elle aussi de « sabotage contre l’Etat » et dont les comptes ont été gelés, a dû licencier tout son personnel fin 2025. Elle rationne l’utilisation de l’électricité pour faire des économies, avec l’espoir que chacun puisse bientôt reprendre son poste.
« ჩვენ დემოკრატიას ვახვედრებთ »
ამჟამად, 1994 წელს დაარსებული Gyla-ს სტრუქტურა მოახერხა, რომ კარი არ დახუროს, მაგრამ მათ მკაცრი რეორგანიზაცია მოუწიათ. « ჩვენ საგანგებო რეჟიმში ვმუშაობთ », – განმარტავს ალექსანდრე პატარაია. უფასო იურიდიული დახმარების კონსულტაციები შეჩერებულია – ორგანიზაციამ ბოლო წლებში 1,3 მილიონზე მეტი კონსულტაცია უზრუნველყო – და რამდენიმე თანამშრომელი, ვინც არ წავიდა, ახლა მოხალისედ მუშაობს. სამოქალაქო საზოგადოების ფონდი, რომელსაც ასევე ედება ბრალი „სახელმწიფოს წინააღმდეგ საბილიზაციაში“ და რომლის ანგარიშებიც გაყინულია, 2025 წლის ბოლოს ყველაფერს თანამშრომელს ჩამოშორდა. მათ ელექტროენერგიის მოხმარება გააზომეს ეკონომიისთვის, იმ იმედით, რომ მალე ყოველი ადამიანი მათ საკუთარ პოზიციაზე დაბრუნდება.

Une poignée d’organisations dit parvenir à poursuivre tant bien que mal des activités grâce à la « débrouille » et au « mécanisme fluide » de certains donateurs européens et américains, sans détailler. D’autres ont fui à l’étranger, notamment en Arménie, en République tchèque ou en Estonie. « Mais s’installer à distance est extrêmement difficile. Seules les grandes ONG ont pu le faire », explique Eka Gigauri. Elle-même harcelée par le pouvoir et visée par deux enquêtes criminelles qui pourraient lui valoir jusqu’à quinze ans de prison, cette militante anticorruption a choisi de rester à Tbilissi. « Je me prépare à être arrêtée à chaque instant, explique-t-elle calmement. Ici, beaucoup de gens sacrifient leur avenir pour le pays, parce qu’on veut la démocratie, une justice indépendante, et être membre de l’UE. »

მხოლოდ რამდენიმე ორგანიზაცია აცხადებს, რომ რაღაც მაქსიმალურად ცდილობს საქმიანობის გაგრძელებას «გადაურჩე» და ზოგიერთი ევროპული და ამერიკული დონორის «გადავლის მექანიზმის» დახმარებით, დეტალურად არ გაუსვამს. სხვები კი უცხოეთში გადარდნენ, განსაკუთრებით სომხეთში, ჩეხეთში ან ესტონიაში. „მაგრამ დისტანციურად დასახლება ძალიან ძნელია. მხოლოდ დიდმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა მოახერხეს ეს“, – განმარტავს ეკა გიგაური. თავად, ვინც ხელისუფლებამ აწამა და ორი სისხლის სამართლის გამოძიების სამიზნე გახდა, რაც შეიძლება 15 წლამდე ციხეს ფარგვოს, ეს ანტისაოკუპაციო აქტივისტი არჩევა თბილსიში დარჩენას. „ყოველ წამს დაპატიმრებისთვის ვემზადები“, – ამბობს ის მშვიდად. „აქ ბევრი ადამიანი ქვეყნისთვის თავის მომავალს უშვებს, რადგან გვინდა

Qu’en sera-t-il demain ? A l’université géorgienne où il enseigne, Giorgi Burjanadze, conseiller juridique à la Civil Society Foundation, observe déjà une crise des vocations : « Plus aucun étudiant n’envisage de travailler dans la défense des droits humains, parce qu’ils savent qu’ils ne pourront pas avoir de salaire, et que cette activité est désormais criminalisée. » Ce père de deux enfants se raccroche à l’espoir que la Cour européenne des droits de l’homme, saisie par plusieurs ONG, tranche en leur faveur. « Si la crise ne dure que deux ou trois ans, on pourra recommencer », veut-il croire. Dans le cas contraire, « la prochaine étape consistera à tous nous mettre en prison ».
Faustine Vincent (Tbilissi, envoyée spéciale)
ხვალ რა იქნება? საქართველოს უნივერსიტეტში, სადაც გიორგი ბურჯანაძე ასწავლის და არის სამოქალაქო საზოგადოების ფონდის იურიდიული მრჩეველი, უკვე ვლინდება კარიერაზე კრიზისი: „შესაძლებელია აღარავინ არც ერთ სტუდენტს აღარ სურს ადამიანის უფლებების დაცვაზე მუშაობა, რადგან იციან, რომ მათ არ ექნებათ ხელფასი და ეს საქმიანობა ახლა უკვე კრიმინალიზებულია.“ ეს ორი ბავშვის მამა იმედს იტოვებს, რომ ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლო, რომელსაც რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციამ მიმართა, მათ სასარგებლოდ გადაწყვეტილებას მიიღებს. „თუ კრიზისი მხოლოდ ორი თუ სამი წელი გაგრძელდება, ისევ შეგვიძლიაეს თავიდან დაიწყება“, სურს მას განუწყვეტლივ სჯერა. სხვა შემთხვევაში, „შემდგომი ნაბიჯი იქნება ყველას ციხეში ჩასმა“.

Faustine (თბილისში, სპეციალური Le Monde ის დიდი რეპორტერი)

27 juillet 2026

En Géorgie, le succès de la guerre hybride de la Russie : « Perdre encore un territoire est très douloureux »
Par Faustine Vincent Le Monde

საქართველოში, რუსეთის ჰიბრიდული ომის წარმატება: „ტერიტორიის კიდევ დაკარგვა ძალიან ტკივილია“
ფოსტინ ვანსე, Le Monde

Un accord conclu en mai entre Moscou et la région occupée d’Ossétie du Sud marque une « annexion de facto » du territoire géorgien, selon l’opposition et la société civile. En parallèle, l’occupation rampante des soldats russes se poursuit le long de la ligne de démarcation, semant la terreur.

მაისში მოსკოვსა და ოკუპირებულ სამხრეთ ოსეთში რეგიონს შორის დადებული შეთანხმება ოპოზიციისა და სამოქალაქო საზოგადოების თქმით საქართველოს ტერიტორიის „დეფაქტო ანექსიას“ აღნიშნავს. პარალელურად, რუსი ჯარისკაცების ნელი ოკუპაცია გრძელდება დემარკაციული ხაზის გასწვრივ, აშინებს მოსახლეობას.

La maison est perdue au milieu des montagnes géorgiennes, au bout d’une route de cailloux où déambulent les cochons et les poules. C’est ici que vivent Vaja Tamarachvili, 76 ans, et sa femme, Makvala Tchitichvili, 67 ans. Ce couple d’agriculteurs est le seul à ne pas avoir fui leur hameau, Tamarani, à deux pas de la ligne de démarcation avec la région séparatiste d’Ossétie du Sud, occupée par les troupes russes depuis la guerre entre la Géorgie et la Russie, en août 2008. Le conflit avait fait 850 morts et 127 000 déplacés en cinq jours, et entériné la perte de cette province séparatiste prorusse ainsi que de l’Abkhazie, l’autre région indépendantiste, soit 20 % du territoire géorgien.

სახლი დაიკარგა ქართული მთების შუაგულში, გრავიის გზის ბოლოს, სადაც ღორები და ქათმები დასეირნობენ. აქ ცხოვრობენ ვაჟა თამარაშვილი, 76-ის, და მისი მეუღლე, მაკვანა ჭიტიჩვილი, 67-ის. ეს სასოფლო-მეურნეობის შეყვარებული წყვილი ერთადერთი დარჩენილიაა თავიანთ თემში, თამარანში,კენჭის სროლის მანძილზე სამაჩაბლოს დაშლილი რეგიონის განყოფილების ხაზთან, რომელსაც რუსმა ჯარებმა დაიკავეს 2008 წლის აგვისტოს საქართველოსა და რუსეთის ომის შემდეგ. კონფლიქტმა ხუთი დღის განმავლობაში, გამოიწვია 850-სხვერპლი და 127,000 ადამიანი გადაადგილდა ან დაიკარგა პრორუსული სეპარატისტული პროვინციის დასამზადებლად აფხაზიის მსგავსად, რომელიც ასევე დაშლილი რეგიონია და საქართველოს ტერიტორიას 20% ფარავს.

Le vieil homme, casquette à imprimé camouflage sur la tête, montre du doigt la crête de la montagne : « Leurs soldats sont juste là, on les aperçoit souvent. » Depuis quelques années, le couple ne s’aventure plus dans la forêt menant jusqu’au sommet, même quand leurs vaches s’y égarent : la ligne de démarcation n’étant pas délimitée dans cette zone, les militaires russes avancent souvent bien au-delà, semant la terreur parmi la population. « Vous voyez ces villages ? Seize personnes y ont été kidnappées,raconte Makvala Tchitichvili, en montrant les habitations environnantes. Les Russes peuvent venir ici à tout moment, c’est effrayant. »venir ici à tout moment, c’est effrayant. »

ხანში შესული კაცი, კამუფლაჟის პრინტიანი კეპით თავზე, თითით აჩვენებს მთის ზონარს: „მათი ჯარისკაცები აი იქ არიან, ხშირად ვითვალისწინებთ მათ.“ ბოლო რამდენიმე წლიდან, ცოლ-ქმარი აღარ შედის ტყეში, რომელიც სათავესთან მიდის, მაშინაც კი, როცა მათი რქოსანი ძროხები იქ ხტებიან: იმიტომ, რომ აღნიშნულ ტერიტორიაზე ხაზის საზღვარი არ არის დადგენილი, რუსი სამხედროები ხშირად გადააცილებენ საზღვარს და ხალხთან შიშს გამოიწვევენ. „დაუკვირდით ამ სოფლებს? აქ 16 ადამიანი გაიტაცეს“, – ამბობს მაყვალა ჩიტიშვილი, მიმდებარე სახლებს აჩვენებს. „რუსები ნებისმიერ დროს ეწევიან აქ, ეს საშინელებაა.“

La guerre hybride que mène la Russie en Géorgie n’a jamais cessé depuis la fin du conflit. Enlèvements, détentions arbitraires, occupation rampante et violations des droits de la population géorgienne sont « systémiques », selon le dernier rapport annuel du défenseur géorgien des droits. En 2025, 72 personnes ont été capturées près de la ligne de démarcation et emprisonnées, dont huit enfants, précise le document.

რუსეთის მიერ საქართველოში გაწვეული ჰიბრიდული ომი კონფლიქტის დასრულების შემდეგ არასდროს შეწყვეტილა. აფანტვები, თვითნებური დაკავებები, ნელ-ნელა შესისხლხორცება და საქართველოს მოსახლეობის უფლებების დარღვევები «სისტემურია», ამბობს ბოლო წლიური ანგარიში საქართველოს უფლებადამცველის. 2025 წელს, დოკუმენტის მიხედვით, ხაზგასმის სიახლოვეს 72 ადამიანი დააკავეს და დააპატიმრეს, მათ შორის რვა ბავშვი.

« Plus de dix-sept ans se sont écoulés depuis la fin de la guerre, mais ses conséquences continuent de se faire durement sentir, souligne le rapport. La sécurité physique demeure un enjeu majeur pour une partie de la population. Dans le contexte d’occupation rampante, certains habitants ne savent pas exactement où passe la ligne de démarcation, ce qui entraîne de fréquents cas d’arrestation pour franchissement présumé de la prétendue “frontière d’Etat”. »

„სამხედრო მოქმედებების დასრულებიდან 17 წელზე მეტი გავიდა, მაგრამ მისი შედეგები ჯერ კიდევ ძლიერ იგრძნობა, ვკითხულობთ ანგარიშში. ფიზიკური უსაფრთხოება მნიშვნელოვანი პრობლემა რჩება მოსახლეობის ნაწილისთვის. დამპყრობელი ოკუპაციის პირობებში, ზოგიერთმა მცხოვრებმა ზღვარი ზუსტად არ იცის, რის შედეგადაც ხშირად ხდება, რომ მათ დაპატიმრებენ უფლებების დარღვევის ან სახელფასო

Annexion insidieuse
Cette « occupation rampante » a franchi un nouveau palier en mai et en juin avec, coup sur coup, la signature d’un accord entre la République autoproclamée d’Ossétie du Sud t la Russie, visant à approfondir leur coopération, la démission du « président » sud-ossète, Alan Gagloïev, devenu conseiller du président russe Vladimir Poutine, et la La nomination d’un responsable politique soutenu par le Kremlin et venu de Russie pour le remplacer, Marat Kambolov. Ces changements vont « bien au-delà d’une coopération renforcée dans le domaine de la sécurité et de l’économie » et représentent un « tournant vers l’intégration directe des institutions étatiques », s’est alarmée l’ONG géorgienne Social Justice Center.

მოჩვენებითი ანექსია

ეს ‘ჩუმი ოკუპაცია’ ახალ დონეს მიაღწია მაისსა და ივნისში, როდესაც ერთმანეთის მიყოლებით გაფორმდა შეთანხმება თვითგამოცხადებულ სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკასა და რუსეთის შორის თანამშრომლობის გაღრმავების შესახებ, სამხრეთ ოსეთის ‘პრეზიდენტი’ ალან გაგლოევი გადადგა და რუსის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მრჩევლად გაჩნდა, ხოლო რუსეთის კრემლის მხარდაჭერით პოლიტიკოსი მარატ კამბოლოვი დაინიშნა მის ადგილზე. ეს ცვლილებები ‘როცა დაცულობისა და ეკონომიკის სფეროში გაღრმავებულ თანამშრომლობას’ სცილდება და წარმოადგენს ‘სახელმწიფო ინსტიტუტების პირდაპირ ინტეგრაციისკენ მიმართულ გადატრიალებას,’ – აფრთხილებს ქართული არასამთავრობო ორგანიზაცია Social Justice Center.

L’opposition géorgienne et la société civile ont dénoncé une « annexion de facto » de l’Ossétie du Sud par la Russie. Soucieux de ne pas provoquer d’escalade avec Moscou, dont il s’est beaucoup rapproché depuis l’invasion russe de l’Ukraine, en février 2022, le gouvernement géorgien s’est borné à déclarer qu’il ne reconnaissait pas l’accord conclu avec les autorités de Tskhinvali, la « capitale » d’Ossétie du Sud.

ქართული ოპოზიცია და სამოქალაქო საზოგადოება გმობენ სამხრეთ ოსეთის რუსეთით ‘ფაქტობრივ ანექსიას’. მოსკოვთან დაძაბულობის გაზრდის თავიდან ასაცილებლად, რომელსაც საქართველო მეტად მოახლოებულია 2022 წლის თებერვალში უკრაინაში შეჭრიდან, ქართული მთავრობა თავად შემოიფარგლა და ეს ნიშნავს რომ არ აღიარებს შეთანხმებას, რომელიც გაფორმდა ცხინვალის ხელისუფლებასთან, სამხრეთ ოსეთის ‘სტოლიცასთან’.

La passivité des autorités géorgiennes vis-à-vis des territoires occupés exaspère Archil, membre du mouvement anti-occupation L’Union fait la force, qui surveille la ligne de démarcation depuis 2017. « C’est un gouvernement prorusse. Il assure que la paix est là, alors que les villageois vivent sous la menace permanente, s’agace-t-il, en pilotant son drone de surveillance au-dessus des montagnes. Les soldats russes dépassent tout le temps la ligne de démarcation, construisent des barrières, des tranchées, et des postes de contrôle. Cette occupation rampante est la continuation de la guerre de 2008. »
საქართველოს ხელისუფლების პასიურობა ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებაში აღაშფოთებს არჩილს, ანტისამოქალაქო ოკუპაციის მოძრაობის წევრს ‘ერთობა ძლიერია’, რომელიც 2017 წლიდან აკვირდება დელიმიტაციის ხაზს. „ეს პრორუსული მთავრობაა. ამბობენ, მშვიდობაა, მაშინ როცა სოფლები მუდმივ საფრთხეში ცხოვრობს“, ყვება მას, თავისი სადაზვერვო დრონი მთებზე მართვის დროს. „რუსი სამხედროები მუდმივად გადადიან დელიმიტაციის ხაზს, აშენებენ ბარიერებს, განხეთქილობებს და საგუშაგოებს. ეს ნელ-ნელა მიმდინარე ოკუპაცია 2008 წლის ომის გაგრძელებაა.“

Archil, qui préfère témoigner sous pseudonyme pour des raisons de sécurité, est le dernier de ce mouvement à documenter l’activité des Russes le long des régions séparatistes, dont Moscou a reconnu l’indépendance juste après le conflit. Un travail risqué : le chef de cette organisation, Davit Katsarava, a dû fuir le pays après avoir été interpellé et torturé, en mai 2024, lors des manifestations pacifiques contre la loi sur l’influence étrangère.

არჩილმა, რომელიც უსაფრთხოების მიზეზებით მიანიჭა პრეფერენცია პსევდონიმის ქვეშ მოწმობაში, არის ამ მოძრაობის ბოლო წევრი, რომელიც დოკუმენტურად აღრიცხავს რუსების საქმიანობას სექტარისტულ რეგიონებში, რომლებმაც მოსკოვმა დამოუკიდებლობა მხოლოდ კონფლიქტის შემდეგ სცნო. საშიში სამუშაოა: ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა, დავით კაცარავამ, ქვეყანა თავი გადაარჩინა მას შემდეგ, რაც ის დააკავეს და წამებით აღიზიანეს 2024 წლის მაისის მშვიდობიანი დემონსტრაციების დროს, უცხოელის გავლენის კანონის წინააღმდეგ.

L’accord conclu avec la Russie et l’arrivée de Marat Kambolov à la tête des autorités de Tskhinvali marquent « le retour de l’Ossétie du Sud et de l’Abkhazie dans le programme du Kremlin » dans le contexte de la guerre en Ukraine, décrypte Vana Abramachvili, analyste politique indépendant à Tbilissi. Pour la Russie, cela permet, d’abord, de rationaliser les dépenses – considérées comme mal gérées –qu’elle consacre à ce minuscule territoire de 3 900 kilomètres carrés, peuplé de 30 000 habitants et vivant sous sa perfusion financière, au moment où elle traverse une grave crise économique. Autre avantage : le Kremlin peut « utiliser l’Ossétie du Sud pour véhiculer sa propagande, en vendant l’idée qu’il a gagné un nouveau territoire », poursuit le chercheur.
Cette victoire est dérisoire mais symbolique, tant la Russie accumule les échecs partout ailleurs. Enlisée en Ukraine, où ses troupes progressent très difficilement et au prix d’énormes pertes, elle perd aussi de son influence en Arménie, en Azerbaïdjan ou en Moldavie, malgré ses campagnes de déstabilisation, de désinformation et d’ingérences électorales dans ces anciennes républiques soviétiques. Dans la région, la Géorgie est aujourd’hui le seul succès de la Russie, non seulement avec cette « annexion de facto » de l’Ossétie du Sud, mais aussi parce que le gouvernement géorgien, dirigé dans l’ombre par l’oligarque milliardaire Bidzina Ivanichvili, a suspendu le processus d’intégration du pays à l’Union européenne, en novembre 2024, pour renforcer ses liens avec le gouvernement russe.

რუსეთთან მიღწეული შეთანხმება და მარატ კამბოლოვის წამომადგენლობა ცხინვალში ხელისუფლების სათავეში აღნიშნავს „სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის დაბრუნებას კრემლის დღის წესრიგში“ უკრაინაში ომის კონტექსტში, ხსნის ვანო აბრამაჭვილი, დამოუკიდებელი პოლიტოლოგი თბილისიდან. რუსებს პირველ რიგში, საშუალებას აძლევს მათ დაარეგულირონ ხარჯები – რაომელიც ცუდად მენეჯმენტირებული ჩანს – რომელიც მათ ურიცხავთ ამ პატარა ტერიტორიისთვის, 3900 კვადრატული კილომეტრი, სადაც ცხოვრობს 30,000 ადამიანი და დამოკიდებულია მათ ფინანსური მხარდაჭერაზე, იმ დროს, როდესაც ქვეყანა სერიოზულ ეკონომიკურ კრიზისს განიცდის. კიდევ ერთი უპირატესობა: კრემლი შეუძლია „გამოიყენოს სამხრეთ ოსეთი პროპაგანდის გასავრცელებლად, მომხმარებელის მტკიცებით, რომ ისინი მიიღეს ახალი ტერიტორიები,“ობას აღნიშნავს მკვლევარი.

Territoire stratégique

Lia Tchlatchidze, 74 ans, vit dans une maison à 200 mètres du checkpoint dans le village d’Ergneti, le long de la ligne de démarcation avec l’Ossétie du Sud. Elle perd l’espoir de pouvoir revenir un jour chez elle et de revoir la tombe de son père, enterré en zone occupée, à moins de 2 kilomètres de là. Cette ancienne employée de l’Organisation pour la sécurité et la coopération en Europe, dont la maison a été brûlée pendant la guerre, a mis sur pied, dans sa cave, un musée privé pour documenter le conflit. Des portraits de victimes côtoient un casque militaire, des photos de maisons incendiées, de menus objets extirpés des flammes, et des livres piétinés par les soldats russes, dont l’empreinte des bottes est encore visible sur la couverture. Documenter la guerre de 2008 lui semble d’autant plus important que le gouvernement géorgien réécrit l’histoire. « Il efface la mémoire nationale, comme en Russie, en assurant que tout est de la faute de [l’ex-président géorgien] Mikheïl Saakachvili et qu’il faut demander pardon aux Ossètes de les avoir attaqués », s’indigne-t-elle
»

სტრატეგიულ ტერიტორიაზე,

ერგნეთის სოფელში, 74 წლის ლია ჩლაჩიძე ცხოვრობს სახლში, რომელიც გადასასვლელიდან 200 მეტრის დაშორებით მდებარეობს, სამხრეთ ოსეთთან გაყოფის ხაზთან. მან დაკარგა იმედი, რომ ooit შეძლებს დაბრუნებას სახლში და ნახავს თავისი მამის საფლავს, რომელიც ოკუპირებულ ზონაშია, ნაკლებად 2 კილომეტრის დაშორებით. ეს ყოფილი თანამშრომელი ევროპულ უსაფრთხოების და თანამშრომლობის ორგანიზაციისა, რომელსაც ომის დროს სახლი დაწვეს, თავისი სარდაფში შექმნა პირადი მუზეუმი, რომელიც კონფლიქტს documenting–ს ემსახურება. მსხვერპლთა პორტრეტები დგას სამხედრო ნიღბებთან, დაწვარი სახლების ფოტოებთან, პატარა ნივთებთან, რომლებიც ცეცხლიდან გადარჩა, და რუსი ჯარისკაცების მიერ გადაჭრილი წიგნებისთან, რომელზეც ჯერ კიდევ ჩანან ბოტების ნაკვალევები. 2008 წლის ომის documenting მისთვის უფრო მნიშვნელოვანია, რადგან ქართული ხელისუფლება ისტორიას აჟღერებს თავიდან. ‘ის წაშლის ეროვნულ მეხსიერებას, როგორც რუსეთში, ამტკიცებს, რომ ეს ყველაფერი დამნაშავე სხვას ეკუთვნის.’
რომ ყველაფერში [ყოფილი საქართველოს პრეზიდენტი] მიხეილ სააკაშვილია ბრალი და რომ ოსი ხალხის მიმართ თავდასხმისთვის შევწუხდეთ, – წკუშხავს ის

Voilà dix-sept ans qu’il a fui sa maison sous les bombes, avec sa femme, ses enfants et sa mère, mais rien n’y fait, la nostalgie lui serre toujours le cœur. « La nuit, je marche là-bas, dans mes rêves », glisse-t-il, très ému. Avant de mourir en 2010, à l’âge de 87 ans, sa mère lui avait demandé de la ramener avec eux dans leur village natal, le jour où la famille pourrait y retourner. Vaja Kasradze le lui a promis. Il sait aujourd’hui qu’il ne pourra probablement pas tenir parole avant de s’éteindre à son tour.

17 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც სახლში ბომბების ქვეშ თავის ოჯახთან ერთად დაძრა, სიდედრთან, ცოლთან და შვილებთან ერთად, მაგრამ ეს არ ეხმარება — ნოსტალგია ჯერაც ფარავს მის გულს. „ღამით იქ ვიარო, ჩემს სიზმრებში,“ — ამბობს ის, ძალიან ემოციური. სანამ მისი დედა 2010 წელს 87 წლის ასაკში აღარ მოესწრო, მან სთხოვა ვაჟას, რომ ოჯახთან ერთად მიეტანა იგი ძველ სოფელში, როდესაც ოჯახი დაბრუნდებოდა. ვაჟა კასრაძე დაჰპირდა მას. დღეს ის იცის, რომ ალბათ ვერ შეასრულებს ამას, სანამ თავად ვერ წავა ამქვეყნიდან.

Faustine Vincent Le Monde